Ton schrijft: Schoon

Door Ton Geerts

De regelmatige lezers van mijn bijdrage aan De Stempel herinneren zich de vorige bijdrage over gas wellicht. Op het moment van schrijven kon ik de recente ontwikkelingen in Oekraïne en Rusland niet vermoeden. De noodzaak en het belang om onafhankelijk te worden van fossiele bronnen worden helaas hierdoor nog extra onderstreept. Iedereen met direct of indirect betrokkenen in de getroffen gebieden wensen we het allerbeste toe.

- promotie -

Gif

De gebeurtenissen in Oost-Europa laten beelden zien die de meesten van ons slechts van de tv kennen. En dan vaak in zwart-wit beeld, omdat het gelukkig lang geleden is dat een dergelijke ramp zich hier voordeed. Dat brengt mij bij het onderwerp waar ik het in deze bijdrage over wil hebben.
In 1980 werd het nieuws een tijd bepaald door een groot gifschandaal in Lekkerkerk. Een woonwijk bleek gebouwd op vervuilde grond en Nederland stond versteld van de effecten van illegale gifstortingen. Niet veel later kwam ons eigen Empel op een soortgelijke manier in het nieuws. De Koornwaard bleek namelijk een plek waar naast huisvuil ook veel illegaal gif gestort was.

Huisvuil

Na de tweede wereldoorlog was er veel behoefte aan zand en klei voor de bouw van huizen. Dit zand werd onder meer gewonnen uit de plas in het huidige wandelgebied nabij sluis Empel in het Maximakanaal. Deze plas is heel diep en was een stuk groter dan vandaag de dag. Een deel van de plas werd namelijk vanaf halverwege de 60’er jaren, gedurende ruim 10 jaar, gebruikt als vuilstort. Op de plek van het huidige wandelgebied stond destijds een verbrandingsoven voor huisvuil. Naast verbranden werd er ook veel vuil gestort in de plas. Zo deed men dat in die tijd.

Van probleem naar kans

Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten, moet men toen wel gedacht hebben. Daar zaten we dan met een grote diepe plas, vol met huisvuil en illegaal gestort gif. Zoals we nu tegen de transitie van gas naar andere verwarmingsvormen kijken, zo moet men toen waarschijnlijk ook naar dit gifprobleem gekeken hebben. Om de Koornwaard te zuiveren heeft men destijds besloten om niet de vervuiler te laten opruimen, maar juist de natuurbeschermers het probleem in een kans te laten omzetten. Natuurmonumenten heeft stukken grond van de Koornwaard verworven en is op dit moment eigenaar.

Natuurvriendelijk beheer

Het gif is niet verwijderd en zit dus nog altijd in de bodem. Het is wel afgedekt waardoor het opgesloten is en niet weg kan lekken. Iets soortgelijks is met de vuilstort gebeurd. Geen fraai verleden dus, een gevolg van -met de inzichten van nu- foute keuzes destijds. Maar: geneutraliseerd en onschadelijk gemaakt met de kennis en mogelijkheden van nu. Door het natuurvriendelijke beheer van de gebieden is de flora en fauna niet alleen hersteld, maar zelfs verbeterd. Na de aanleg van het Maximakanaal is zo uiteindelijk een prachtig stuk natuur en wandelgebied ontstaan.

Als u binnenkort over de dijk richting sluis Empel fietst of wandelt en u kijkt in de richting van de Maas, dan geniet u van de prachtige natuur aldaar. De huidige inzichten om de natuur natuurlijk te laten, zijn zo gek nog niet.

[Deze column is verschenen in De Stempel van 30 maart 2022]