Herinrichting Empelse Waard gereed

De herinrichting van de Empelse Waard is klaar.

- promotie -

Door de verschillende ingrepen hebben planten en dieren die hier van nature thuishoren een beter leefgebied gekregen. Dit project draagt dan ook bij aan ecologisch herstel van de Maas.

De stenen oeververdediging langs de Maas is gedeeltelijk verwijderd en op enkele plekken is de oever verlaagd. Zo is er weer een geleidelijke overgang van water naar land met ondiep water ontstaan, waar planten kunnen wortelen en vissen paaien, opgroeien en rusten. Aan de oostzijde is een instroomdrempel gemaakt, waardoor bij hogere waterstanden een met de rivier meestromende nevengeul ontstaat. Dat helpt bij de doorstroming maar zorgt er ook voor dat eventuele aanslibbing wordt opgepakt en afgevoerd.

Meer dynamiek en ondiep water
De westelijke plas is permanent aangetakt op de Maas om meer waterdynamiek in het gebied te krijgen. Door de verbinding met de rivier kan de invloed van het getij hier in de Getijdemaas doorwerken in de plas. Zo herstellen we de Empelse Waard weer deels in oorspronkelijke staat. Dat geeft flora en fauna die van rustige stroming houden volop de kans terug te keren. Daarbij is het tevens belangrijk dat er voldoende ondiep water is, waarin planten kunnen wortelen en vissen kunnen paaien, rusten en opgroeien. Daarom zijn de oevers van de plas en de uitstroomopening verlaagd.

Stapstenen
In de uitstroomopening zijn stapstenen aangebracht. Daar is de dynamiek van de Maas goed te beleven. De stenen zijn op zekere afstand van elkaar gelegd om het rivierwater gemakkelijk in en uit te kunnen laten stromen. De hoogte van de stenen is dusdanig gekozen dat de oversteek zo veilig en vaak mogelijk te maken is. Bij lage en normale waterstanden blijft het aldus mogelijk een groter wandelrondje door de uiterwaard te maken. Bij hogere waterstanden, en soms ook door het getij en scheepsgolven, komen de stapstenen onder water te liggen. Ondanks het ruwe oppervlak van de gekozen steensoort, wordt aangeraden om gripvaste schoenen of laarzen te dragen als u gebruik wilt maken van deze oversteek.

Uitzonderlijk hoge zomerafvoer
Met de onverwacht grote waterafvoeren op de Maas van afgelopen juni als gevolg van de hevige regenval, zijn de plassen meteen al als een nevengeul gaan meestromen met de Maas. Ondanks de tijd van het jaar, was het daardoor tijdelijk niet mogelijk een wandelrondje te maken. Dergelijke waterstanden komen normaliter vooral in de herfst of winter voor. Het ging zelfs om een recordafvoer die vier tot vijf keer hoger was dan gebruikelijk in die periode.

Ruimte delen
Maar ook los van een dergelijk onverwacht hoge afvoer, zal de rivierinvloed in het gebied groter zijn dan u vanuit de oude situatie gewend was. De Empelse Waard heeft immers een natuurlijker en dynamischer karakter gekregen, passend bij het Maaslandschap. Met de herinrichting is de uiterwaard deels teruggegeven aan de rivier. Plant, dier en mens delen nu de ruimte met het water.

Oevers en uiterwaarden in een natuurlijker jasje

Onder de noemer Kaderrichtlijn Water hebben de lidstaten van de Europese Unie bindende afspraken gemaakt om het grond- en oppervlaktewater weer in chemisch en ecologische goede toestand terug te brengen. Het gaat daarbij niet alleen om schoon water, maar ook om water dat geschikt is als leefgebied voor flora en fauna. Op veel plekken laat dat leefgebied te wensen over. Menselijke ingrepen als het bouwen van de sluizen en stuwen en in steen vastleggen van de oevers bleken niet gunstig voor de natuur; plant- en diersoorten verdwenen door een gebrek aan ondiep en rustig stromend water. Daarom werkt Rijkswaterstaat samen met organisaties als Natuurmonumenten al geruime tijd aan ecologisch herstel. Voor de Maas betekent dit dat oevers natuurlijker worden gemaakt door verdedigingsstenen weg te halen, afgesneden rivierarmen opnieuw worden aangetakt (zoals hier bij Empel) en op weer andere plekken komen nieuwe geulen te liggen. Ook wordt een groot aantal beekmondingen visvriendelijker gemaakt.

 

Meer weten?

Kijk op www.rijkswaterstaat.nl/maasoevers of bel gratis 0800-8002 (7 dagen per week).